زنبق دره  بومی مناطق سردسیر در نیمکره شمالی در آسیا، اروپا و نواحی جنوبی کوه‌های آپالاچین در ایالات متحده آمریکا است و گیاهی علفی چندساله و سمی است که با کمک ساقه های زیرزمینی (ریزوم) تکثیر می‌شود. ساقه های جدید در انتهای استولون‌ها در فصل تابستان تشکیل می‌شوند و در بهار سال بعد رشد کرده و ساقه‌های برگ مانندی تولید می‌کنند . ارتفاع ساقه‌ها 30-15 سانتیمتر است با یک یا دو برگ به طول 25-10 سانتیمتر . برگها بعد از اتمام فصل گلدهی، تا انتهای تابستان و یا اوایل پاییز و حتی در برخی مناطق تا اولین سرمای زمستانه سبز باقی می‌مانند. ساقه ‌های گلدهنده دو برگ دارند و گل آذینی که 15-5 گل بر روی آن تشکیل می‌شود. گلهای زنگوله‌ای شکل این گیاه معمولا سفید رنگ و به ندرت صورتی رنگ هستند که 10-5 میلیمتر قطر و عطری ملایم دارند و با توجه به آب و هوای منطقه از اوایل الی اواخر بهار شکوفا می‌شوند. میوه ‌ها از نوع سته (Berry) ، به رنگ قرمز-نارنجی و به قطر 7-5 میلیمتر هستند که در داخل آن دانه‌هایی سفید الی قهوه‌ای رنگ وجود دارد. قسمتهای مختلف این گیاه سمی هستند. اگر قسمتهایی از آن خورده شود (بخصوص میوه ها توسط بچه‌ها) مشکلاتی همانند کاهش ضربان قلب حالت تهوع و دردهای شکمی ایجاد می‌کند. سه واریته از این گیاه وجود دارد:

1- C.majalis var.keiskei از چین و ژاپن با میوه‌های قرمز و گلهایی شبیه کاسه.

2-C.majalis var.majalis از آسیا-اروپا با گلهای سفید رنگ

3- C.majalis var.montana از ایالات متحده آمریکا با گلهایی که ته مایه رنگ سبز در آنان قابل مشاهده است.

امروزه ارقام فراوان و متنوعی از این گیاه بوجود آمده است که در بین آنان به نمونه‌هایی که گلهای صورتی یا سوسنی رنگ، یا برگهای راه راه و یا گلهایی با گلبرگهای بیشتر و یا اندازه‌ای بزرگتر از حد معمول دارند می‌توان اشاره کرد. به عنوان مثال C.majalis 'Albostriata برگهایی با خطوط سفید رنگ، C.majalis 'Berlin Giant' اندازه ای بزرگتر از سایر زنبقهای دره و C.majalis 'rosea گلهایی به رنگ صورتی دارد.

آبیاری: به آبیاری میانه و متوسط نیاز دارد در حدی که خاک مرطوب اما نه خیس و غرقابی شود. بهتر است بین هر دو عمل آبیاری سطح خاک تا حدودی خشک شود. اگر بخصوص در روزهای گرم این گیاه خشکی بکشد حاشیه و نوک برگهای آن خواهد سوخت. آبیاری بیش از اندازه موجب پوسیدگی ساقه و ریشه می‌شود

دما: رشد و فعالیت ریزومهای این گیاه در دمای 15-10 درجه سانتیگراد شروع می‌شود. وجود دمای 21-15 درجه سانتیگراد در این مرحله موجب تولید گیاهانی بلندتر و قوی‌تر خواهد شد. در  ابتدا برگها از ریز خاک بیرون می‌آیند و سپس ساقه گل مشاهده می‌شود. زنبق دره برای اینکه توانایی گلدهی بیابد باید در طی فصل زمستان مدت نسبتا طولانی را در دمای نزدیک صفر درجه باقی بماند تا نیاز سرمایی آن برطرف شود. بنابراین اگر چنین گیاهی را در گلدان دارید بعد از زرد شدن برگها در اواسط پاییز، گلدان را به فضای باز منتقل کنید تا به شکل طبیعی و با آمدن زمستان، نیاز سرمایی آن برطوف شود. در فصل تابستان نیز هر مقدار گرمای هوا افزایش یابد باید این گیاه را از نور مستقیم آفتاب محافظت کرد اما در فصول بهار و اوایل پاییز که هنوز برگهای گیاه پابرجا هستند نور مستقیم آفتاب را در صبح و عصر می تواند تحمل کند.بعد از گلدهی و در طی بقیه ماه‌های سال (بجز زمستان که نیاز سرمایی آن باید برطرف شود) دمای معمولی داخل خانه برای آن مناسب است.

نور: به خوبی سایه را تحمل می‌کند اما محیط آن باید روشن باشد. تابش نور مستقیم افتاب بخصوص در مکانهای گرم موجب سوختن برگهای آن می‌شود.

خاک: این گیاه در مورد شرایط خاک سختگیر نیست اما زهکش مناسب خاک و همچنین مرطوب بودن آن منجر به رشد بهتر این گیاه می‌شود.  بنابراین از خشک شدن بستر کاشت آنان و همچنین همواره خیس بودن آن جلوگیری کنید. به همین دلیل در مکان کاشت آنان می‌توان از موادی همانند پیت موس، کمپوست و کود پوسیده گاوی که همگی از زهکش خوبی برخوردار هستند استفاده کرد. در صورتی که گلدان گیاه را در مکانی کاملا سایه همانند زیر سایه درختان و درختچه‌ها قرار داده‌اید در طی سال حداقل یکبار از کودهایی محلول که مخصوص گیاهان زینتی است برای آنان نیز بکار برید. در صورت گلدهی ضعیف، کودهای مایع که محتوی پتاسیم هستند ممکن است کمک کند.

تکثیر: زنبق دره را می‌توان با تقسیم ساقه زیرزمینی تکثیر نمود. قسمتی از ساقه زیرزمینی این گیاه را در اواخر بهار و یا اوایل تابستان همراه با شاخساره‌های یک، دو یا سه ساله از گیاه مادری جدا کنید و آن را به شکل جداگانه بکارید. برای مشاهده گل این گیاه بعد از عمل تکثیر آن باید حوصله به خرج دهید! زیرا ساقه زیرزمینی که کاشته‌اید در اوایل بهار شروع به طویل شدن کرده و در پاییز تبدیل به یک جوانه شاخساره ی رویشی انتهایی می‌شود. در بهار بعد، برگهای جوانه باز می‌شوند و با عمل غذاسازی، مواد غذایی در ساقه زیرزمینی انباشته می‌شود. در فصل دوم، رشد فقط رویشی است و گیاه گل نمی‌دهد. در اوایل فصل سوم رشد، یک جوانه گل تشکیل می‌شود و گلدهی گیاه آغاز می‌شود. همچنین اصولا برای گلدهی بهتر این گیاه گهگاه لازم است که عمل تقسیم را در مورد این گیاه انجام شود که در حین عمل تکثیر این کار نیز انجام می‌گیرد.

هرس: بجز قطع و جداسازی برگهایی که خشک شده اند به عملیات هرس احتیاجی نیست.

آفات و بیماری: این گیاه مستعد حشره خاصی نیست اما در مناطقی که بارندگی فراوانی می‌شود ممکن است مشکل پوسیدگی ساقه و یا لکه برگی ایجاد شود. قسمتهای آلوده را به محض مشاهده از بین ببرید.

 

 

راجع به این گل جالب است بدانیم که:

گاهی گفته شده است که نام انگلیسی این گیاه که به سوسن دره معروف است (Lily of the valleys) از برخی نوشته های کتاب انجیل گرفته شده است اما احتمال دارد که این نام به این گیاه اشاره نکرده باشد زیرا این گیاه امروزی‌تر از آن است که در کتابی همچون انجیل به آن اشاره شده باشد.

زنبق دره در نقاشی‌های مذهبی نشانه انسانیت است  همچنین به آمدن مجدد مسیح اشاره می کند. قدرت بشر در ساختن دنیایی بهتر نیز از دیگر مواردی است که این گل به شکل سمبلیک به آن اشاره دارد.در معانی گلها این گل به معنی خوشحالی است.

در اواخر قرن بیستم و در کشور فرانسه به شکل سنتی در اول ماه می که مصادف با روز کارگر است از این گل استفاده می‌شود . این گل سمبل کشور یوگوسلاوی است و در سال 1967 به عنوان گل ملی فنلاند انتخاب شد.

در تابلو نقاشی به نام "اول ماه می 1851 " که توسط نقاش آلمانی فرانس خاویر وینترهالتر Franz Xaver Winterhalter 1805-1873 ترسیم شد ملکه ویکتوریا، پرنس آلبرت و پرنس آرتور ترسیم شده اند که دوک ولینگتون در حال دادن یک هدیه به آنان است . در دست پرنس آرتور (کودک موجود در تصویر ) که آن روز  اولین سالگرد تولدش بود، دسته گلی از زنبق دره است که نشانه خوشحالی و خوش‌شانسی می‌باشد.

منابع:

http://en.wikipedia.org/wiki/Lily_of_the_Valley

http://voices.yahoo.com/gardening-tips-lily-valley-hardy-shade-187452.html

http://www.ehow.com/how_6694004_growing-lily-valley-indoors.html

http://springhillnursery.com/lily-of-the-valley/p/07799

http://www.telegraph.co.uk/gardening/howtogrow/3319451/How-to-grow-Lily-of-the-valley.html

http://www.proplants.com/guide/lily-of-the-valley-care-guide


وبلاگ باغبانی سبز